Αρχεία Ιστολογίου

Πολωνία-Ουκρανία: μια παλιά ιστορία

Τα σύνορα της Πολωνίας με την Γερμανία και την Ουκρανία είναι μια παλιά, πικρή υπόθεση, για την οποία επί τροχάδην θα θίξω δύο στιγμές, στο τέλος του Α’ Παγκόσμιου πολέμου και στο τέλος του Β’ Παγκόσμιου πολέμου. Σήμερα, που δεν θα  πω ότι οδεύουμε στον Γ’ Παγκόσμιο πόλεμο, αλλά ότι όλοι και παντού έχουν ανοίξει τα παλιά εγχειρίδιά τους των δύο παγκόσμιων πολέμων, για να προβάλουν αξιώσεις που αφορούν το παρόν και το μέλλον. Ακούγοντας τις ειδήσεις τις τελευταίες ημέρες, αναρωτιέμαι τι επιδιώκει η Πολωνία στην ουκρανική κρίση.

Γραμμή Curzon

Με την γαλάζια γραμμή παριστάνει τα σύνορα μεταξύ Πολωνίας και νεαρής Σοβιετικής Ένωσης, που πρότεινε ο Άγγλος ΥΠΕΞ λόρδος Κέρτζον το 1919, στο Συνέδριο Ειρήνης του Παρισιού που κατέληξε στην Συνθήκη των Βερσαλλιών.

Όταν το 1945-1947 συνεδρίαζαν και πάλι οι Σύμμαχοι που νίκησαν στον Β’ Παγκόσμιο πόλεμο τον Άξονα Βερολίνου-Ρώμης-Τόκυο, εργάστηκαν επίμονα και επίπονα στην χάραξη των πολωνικών συνόρων. Όπως σημαίνεται με ρόδινο χρώμα, η Πολωνία ενσωμάτωσε εδάφη που προπολεμικά ανήκαν στην Γερμανία. Οι δύο χώρες θα είχαν ως φυσικό σύνορο την Γραμμή Όντερ-Νάισσε, μια πόλη με σημαντικό αριθμό Πολωνών κατοίκων, το Βρότσλαβ, ενσωματωνόταν στην Πολωνία, όπως και η ευρύτερη περιοχή του λιμανιού του Ντάντσιχ (στα γερμανικά) ή Γκντανσκ (στα πολωνικά), που είχε αποτελέσει αφορμή για την κήρυξη του πολέμου από την ναζιστική Γερμανία στην Πολωνία. Στην περιοχή αυτή υπήρχαν πολλοί Γερμανοί κάτοικοι, στους οποίους παρασχέθηκε η δυνατότητα ή να πάρουν την πολωνική υπηκοότητα ή να φύγουν από την Πολωνία.

Αλλά, και στα ανατολικά σύνορα υπήρχαν ακανθώδη ζητήματα. Καθώς αυτά ήταν δυσεπίλυτα, αξιοποιήθηκε η παλαιά πρόταση (1919) του λόρδου Κέρτζον, τότε ΥΠΕΞ του Ηνωμένου Βασιλείου. Εντέλει, στην Συνθήκη των Παρισίων του 1947, τα εδάφη και οι πληθυσμού που βρίσκονταν Ανατολικά από την Γραμμή Κέρτζον υπήχθησαν στην Σοβιετική Ένωση. Στον Βορρά, η πόλη του Βίλνιους εντάχθηκε στην Σοβιετική Σοσιαλιστική Δημοκρατία (ΣΣΔ) της Λιθουανίας, ενώ  στον Νότο, η πόλη του Λβοφ πέρασε στην ΣΣΔ της Ουκρανίας. Στα εδάφη αυτά υπήρχαν, επίσης, διάσπαρτοι πληθυσμού με πολωνική συνείδηση. Και σε αυτούς τους πληθυσμούς δόθηκε η δυνατότητα να δεχθούν την διπλή υπηκοότητα της ΕΣΣΔ και της ΣΣΔ όπου ζούσε. Διαφορετικά, θα έπρεπε να εκκενώσουν τις περιοχές αυτές.

Διάφοροι κύκλοι στην Πολωνία επιδίδονται σε μια «πατριωτική» ρητορική περί Πολωνών εκτός συνόρων. Σε πολωνικά έντυπα, μικρής κυκλοφορίας αλλά πολυάριθμα, τονίζεται η ανάγκη να ενσωματωθούν όλοι οι Πολωνοί στην πολωνική πατρίδα. Καθώς, ενός τέτοιου είδους ρητορική βοηθεί τα σχέδια διαφόρων ευρωπαϊκών και εξω- ευρωπαϊκών κέντρων. Θα ενδώσει η πολωνική κυβέρνηση (με έντονα φιλοαμερικανικές και αντιγερμανικές επιλογές) και η κοινή γνώμη της χώρας, σε τέτοιες φωνές, που δυναμώνουν όσο οξύνεται η ουκρανική κρίση; Σχεδιάζουν κάποιοι την διάλυση, πρακτικά, της Ουκρανίας; Και ποια είναι τα think tanks που απεργάζονται πολιτικές με την ευκολία που παίζουν ηλεκτρονικά παιχνίδια προσομοίωσης πολέμων; Φαίνεται, πάντως, ότι η παρούσα ηγεσία της Πολωνίας, δεν θέλει να μείνει έξω από κανένα παίγνιο στην Ουκρανία: αντιθέτως, θέλει να προσφέρει τις υπηρεσίες της στις παρούσες ηγεσίες των ΗΠΑ και της Γερμανίας, που, αν όχι σε κάτι άλλο, σε ένα συμφωνούν, στην αναβίωση του φοβήτρου της ρωσικής αρκούδας, ενός στερεοτύπου που πολύ βοήθησε σε πολλές ανάγκες των ηγεσιών του Δυτικού κόσμου και στον 19ο και στον 20ό αι.

Και οι ίδιοι οι Ουκρανοί; Αυτοί, με τα 100-250 δολ. μισθού, σιωπούν ή είναι πρόθυμοι να ακολουθήσουν όποιον τους φαίνεται ότι μπορεί να εγγυηθεί άμεσα την δραστική βελτίωση της ζωής τους. Αλλά, προς την ίδια κατεύθυνση δεν εξωθούνται και άλλοι λαοί της γηραιάς ηπείρου;

Γερμανικό «οικονομικό θαύμα»

English: 5 Rentenmark from 1923-11-1 equivalen...

Χαρτονόμισμα της 1-11-1923 με αξία 5 τρισεκατομμυρίων χάρτινων μάρκων (Φωτ. από: Wikipedia)

 

Στην αρχή της δεκαετίας του 1950 η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας αντιμετώπιζε ένα πρόβλημα που έμοιαζε με το σημερινό οικονομικό πρόβλημα της Ελλάδας: είχε ένα πολύ μεγάλο δημόσιο χρέος.

 

Λίγη …προϊστορία

 

Αν επιστρέψουμε τρεις δεκαετίες πριν, όπως ίσως θυμάστε από την σχολική Ιστορία, με το άρθρο 231 της Συνθήκης των Βερσαλλιών (1919) οι νικητές (Γαλλία, Αγγλία, ΗΠΑ) διακήρυσσαν ότι η Γερμανία και οι σύμμαχοί της έφεραν την ευθύνη για όλες «τις απώλειες και ζημίες» που έπαθαν οι Σύμμαχοι κατά τον Α΄ Παγκόσμιο πόλεμο. Ως αποτέλεσμα της εφαρμογής αυτού του άρθρου της Συνθήκης των Βερσαλλιών τον Ιανουάριο του 1921,οι αποζημιώσεις που όφειλε να καταβάλει το γερμανικό κράτος ανέρχονταν σε 269.000.000.000 χρυσά μάρκα (το ισοδύναμο περίπου 100.000 τόνων χρυσού, δηλαδή λίγο περισσότερο από τον μισό χρυσό που βγήκε από ορυχεία στον πλανήτη). Η γερμανική κυβέρνηση αδυνατούσε να καταβάλει τα ποσά αυτά, και ό,τι ακολούθησε (συρρίκνωση οικονομίας, πληθωρισμός, ανεργία, οδήγησε στην πιθανότητα επιτυχίας μιας επανάστασης μπολσεβίκικου τύπου στην χώρα. Το 1929, με κατάλληλα πολιτικά και οικονομικά επιχειρήματα ο υπουργός Στρέσεμαν κατάφερε να πείσει τους Συμμάχους ότι οι οφειλές που είχαν συσσωρευτεί από την αδυναμία της γερμανικής κυβέρνησης να καταβάλει τις ετήσιες αποζημιώσεις, θα μειωνόταν στο μισό. Το 1933, χρονιά κατά την οποία πλειοψήφησε το κόμμα του Αδόλφου Χίτλερ NSDA, μόνον το ένα όγδοο αυτού του χρέους είχε αποπληρωθεί. Έτσι η Γερμανία, δήλωσε αδυναμία εξυπηρέτησης των διεθνών οφειλών της, και έτσι έπαψε η καταβολή οποιουδήποτε ποσού. Μετά από την ήττα της χιτλερικής Γερμανίας, το 1945, συμφωνήθηκε από τους νικητές (Γαλλία, Αγγλία, ΗΠΑ, ΕΣΣΔ) ότι η πληρωμή αυτών των οφειλών θα έπαυε οριστικά.

 

NSDAP election poster in Vienna in 1930. Trans...

Προεκλογική αφίσα του Εθνικοσοσιαλιστικού Γερμανικού Εργατικού Κόμματος στην Βιένη του 1930. Μτφρ.: «Ζητούμε ελευθερία και ψωμί». (Φωτ. από: Wikipedia)

 

Ωστόσο, η κυβέρνηση της γερμανικής Δημοκρατίας της Βαϊμάρης, μεταξύ του 1924 και του 1930, είχε εκδώσει κρατικά ομόλογα, για να χρηματοδοτήσει την ανοικοδόμηση της χώρας, και κυρίως των υποδομών της. Έτσι, μέχρι το 1952, η μεταχιτλερική Γερμανία είχε ένα δημόσιο χρέος ύψους 32.000.000.000 μάρκα (το αντίστοιχο 7,6 δις δολαρίων τότε, ή 65 δις δολαρίων σήμερα). Αυτό το χρέος κρίθηκε μη βιώσιμο: οι βιομηχανικές υποδομές της μεταχιτλερικής Γερμανίας είχαν καταστραφεί κατά τους μαζικούς αεροπορικούς βομβαρδισμούς από τους Συμμάχους, και το κόστος εξυπηρέτησης δημοσίου χρέους της χώρας υπονόμευε την αναπτυξιακή πορεία της χώρας.

 

Έτσι, στις 27 Φεβρουαρίου 1953, εκπρόσωποι είκοσι κρατών έβαλαν την υπογραφή τους κάτω από το κείμενο της Συμφωνίας του Λονδίνου για το Γερμανικό Εξωτερικό Χρέος: Βέλγιο, Γαλλία, Γιουγκοσλαβία, Δανία, Ελβετία, Ελλάδα, Ηνωμένο Βασίλειο, ΗΠΑ, Ιράν, Ιρλανδία, Ισπανία, Ιταλία, Καναδάς, Κεϋλάνη, Λιχτενστάιν, Λουξεμβούργο, Νορβηγία, Νότιος Αφρική, Πακιστάν, Σουηδία, «επειδή επιθυμούν να απομακρύνουν τα εμπόδια για ομαλές οικονομικές σχέσεις με την Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας και άλλες χώρες (δηλ. την Λαοκρατική Δημοκρατία της Γερμανίας), και έτσι να συμβάλουν στην οικοδόμηση μιας ευημερούσας κοινότητας κρατών» (όπως διατυπωνόταν στην Συνθήκη). Συμφώνησαν, επίσης, να απεμπολήσουν τις διεκδικήσεις για πλήρη αποπληρωμή των οφειλών της Γερμανίας προς τα ίδια, και, τέλος, συμφώνησαν να αναβάλουν τις αξιώσεις τους για αποζημιώσεις που υπέστησαν από γερμανική κατοχή κατά την διάρκεια του Β΄ Παγκόσμιου πολέμου.

 

Οι όροι της Συμφωνίας Χρέους του Λονδίνου κατέτειναν στην μείωση του γερμανικού εξωτερικού χρέους από 30.000.000.000 σε 15.000.000.000, και ότι η ωρίμανση του χρέους θα επεκτεινόταν σε περισσότερα από 30 χρόνια, και ότι θα υπήρχε ένα μορατόριουμ για την πληρωμή των τόκων κατά πέντε χρόνια. Έτσι, η αύξηση της ωρίμανσης του χρέους, η συμφωνία για μορατόριουμ σχετικά με την καταβολή τόκων, και ένα κούρεμα κατά 50% του αρχικού ποσού, απομείωσαν το γερμανικό χρέος κατά τι περισσότερο από 70%.

 

Ο γερμανός καγκελάριος Κόνραντ Ανενάουερ (αριστερά) συναντάει τον Ύπατο Αρμοστή των Συμμάχων. Η παραίτηση των νικητών από την διεκδίκηση πολεμικών αποζημιώσεων ήταν ένα φιλί της ζωής για την οικονομία της μεταχιτλερικής Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας. Πηγή: Spiegel Online International

Και ποιο ήταν το αποτέλεσμα της Συμφωνίας Χρέους του Λονδίνου και της διαγραφής του τεράστιου 70% του γερμανικού χρέους; Συντρίφτηκε η γερμανική ή διεθνής οικονομία; Κατέρρευσαν οι χρηματοοικονομικές συναλλαγές; Άνοιξε η γη, να καταπιεί τον κόσμο; Ξεπήδησαν φλόγες από την γέενα του πυρός;

 

Όσον αφορά την ίδια την Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας, όχι! Μάλιστα, όπως εκτιμούσε το Χέρμαν Γιόζεφ Αμπς, ο επικεφαλής της γερμανικής αντιπροσωπείας στην Σύνοδο Χρέους του Λονδίνου, η Συμφωνία που υπογράφηκε υπήρξε ο θεμέλιος λίθος της δυτικογερμανικής μεταπολεμικής οικονομικής αναγέννησης: δεν θα υπήρχε κανενός είδους «γερμανικό οικονομικό θαύμα» χωρίς μια τέτοια ακριβώς συμφωνία.

3-12-1944

Λεωνίδας Σπαής

Ο Λεωνίδας Σπαής από το Τετράκωμο της Άρτας, στρατιωτικός, έλαβε μέρος στους Βαλκανικούς, στην εκστρατεία της Κριμαίας κατά των Μπολσεβίκων, στον μικρασιατικό πόλεμο, και εμφανίστηκε δυναμικότερα στην Ιστορία της σύγχρονης Ελλάδας το 1922, όταν με τον βαθμό του λοχαγού κατέθεσε ως μάρτυς κατηγορίας στην Δίκη των Εξ. Στην κυβέρνηση του Γεωργίου Παπανδρέου υπηρετούσε ως αναπληρωτής υπουργός Στρατιωτικών, και στην θέση αυτή παρέμεινε σε όλη την διάρκεια του Δεκεμβρίου του 1944, ιδίως κατά το επίμαχο διάστημα 3 Δεκεμβρίου 1944 ως 5 Ιανουαρίου 1945. Από τα ιδρυτικά μέλη του ΕΔΕΣ, εξελέγετο βουλευτής Άρτας από το 1949. Ως διαλλακτικό με ρόλο συμβιβαστή μεταξύ ΕΑΜ και ΕΔΕΣ τον θυμούνται οι συγχωριανοί του… Αναρωτιέμαι ποιοι ήταν αυτοί μαζί με τους οποίους συναποφάσισε την «αξιοποίηση» των Ταγμάτων Ασφαλείας κατά του ΕΑΜ στα Δεκεμβριανά του 1944.

Αποφασίσαμε να χρησιμοποιηθούν κατά του ΕΑΜ τα Τάγματα Ασφαλείας. Η εισήγηση ήταν των Άγγλων και η απόφαση δική μου. Δεν θέλω να δικαιολογήσω την πράξη, αλλά δεν γινόταν αλλιώς, η στρατιωτική μας δύναμη [σημ. Ιερός Λόχος και Ορεινή Ταξιαρχία] ήταν ανύπαρκτη. Συνολικά υπήρχαν 27.000 άνδρες των Ταγμάτων Ασφαλείας. Χρησιμοποιήσαμε 12.000, τους λιγότερο εκτεθειμένους  και οπωσδήποτε κανένα από τα σημαίνοντα στελέχη. Τους ντύσαμε κ αι τους εξοπλίσαμε, αφού τους πήραμε από τα στρατόπεδα συγκεντρώσεως, κυρίως από το Γουδί, στο κτίριο των παλαιών Ανακτόρων, τη σημερινή Βουλή. Εκεί, στα υπόγεια, υπήρχαν αποθήκες ιματισμού και οπλισμού[…] Δεν είναι αλήθεια ότι δεν χρησιμοποιήθηκαν Τάγματα Ασφαλείας στα Δεκεμβριανά. Χρησιμοποιήθηκαν οι μισοί περίπου από όσους είχαν συλληφθεί και αυτή είναι η αλήθεια που αποκαλύπτω σήμερα. Όπως ακόμα, ότι στα Δεκεμβριανά δεν πολέμησαν ούτε ο Παπαδόπουλος, ούτε ο Μακαρέζος [σημ. ηγέτες της στρατιωτικής χούντας του 1967]. Ο πρώτος ήταν υπασπιστής του στρατηγού Παυσανία Κατσώτα, τότε στρατιωτικού διοικητή Αθηνών. Ο δεύτερος ήταν γραμματέας στο υπασπιστήριό μου, ως υφυπουργού Στρατιωτικών»

Συνέντευξη στο περιοδικό «Πολιτικά Θέματα» της 4ης Δεκεμβρίου 1976

Ελληνικό φιλμ στη Δίκη της Νυρεμβέργης

Από το κινηματογραφικό υλικό του Άγγελου Παπαναστασίου

Σαν σήμερα άρχισε η Δίκη της Νυρεμβέργης (20 Νοεμβρίου του 1945 μέχρι την 1η Οκτωβρίου 1946). Για πολλούς σηματοδοτεί μια ουσιαστική στροφή στον παγκόσμιο πολιτισμό, κυρίως επειδή πίσω από το κατηγορητήριο βρίσκονταν αρχές και αξίες εύκολα αντιληπτές:

Α) Εγκλήματα κατά της Ειρήνης: Συγκεκριμένα ο σχεδιασμός, η προετοιμασία, η έναρξη, η εξαπόλυση πολέμου ή επίθεσης ή πολέμου κατά παράβαση των διεθνών συνθηκών, συμφωνιών ή διαβεβαιώσεων, ή συμμετοχή σε κοινό σχέδιο συνωμοσίας για την επίτευξη οποιουδήποτε από τους παραπάνω στόχους.
(Β) Εγκλήματα Πολέμου: Συγκεκριμένα, παραβιάσεις των νόμων και των κανόνων του πολέμου. Σε αυτά περιλαμβάνονται – δεν περιορίζονται όμως σε αυτά – δολοφονίες, κακομεταχείριση ή εκτόπιση για καταναγκαστική εργασία ή οποιοδήποτε άλλου σκοπό ιδιωτών από κατακτημένη χώρα, δολοφονία ή κακομεταχείριση αιχμαλώτων πολέμου ή ναυτικών, εκτέλεση ομήρων, λεηλασίες δημόσιας ή ιδιωτικής περιουσίας, απρόκλητη καταστροφή πόλεων, κωμοπόλεων ή χωριών ή καταστροφές μη υπαγορευόμενες από στρατιωτική ανάγκη.
(Γ) Εγκλήματα κατά της Ανθρωπότητος: Συγκεκριμένα, δολοφονία, εξόντωση, υποδούλωση, εκτόπιση και άλλες απάνθρωπες πράξεις διαπράχθηκαν κατά πολιτών πριν ή κατά τη διάρκεια του πολέμου. διώξεις λόγω πολιτικών, φυλετικών ή θρησκευτικών αιτίων ή σχετικών με οποιοδήποτε έγκλημα το Δικαστήριο ήθελε κρίνει ότι, εκτελέσθηκε, είτε παραβίασε την τοπική νομοθεσία είτε όχι, της χώρας στην οποία διαπράχθηκε.
(Δ) Συνωμοσία για το σχεδιασμό και την εξαπόλυση επιθετικών ενεργειών και άλλων εγκλημάτων κατά της Παγκόσμιας Ειρήνης

(πηγή: el.wikipedia.gr)

Άλλοι, εστιάζουν την προσοχή τους στο γεγονός ότι η συνεννόηση των νικητών, ΗΠΑ, ΗΒ, Γαλλίας και ΕΣΣΔ για την σύσταση του δικαστηρίου στις 8 Αυγούστου 1945, δεν συνήδε με το ως τότε ισχύον Διεθνές Δίκαιο: οι ηττημένοι του πολέμου δικάστηκαν από δικαστές των νικητριών δυνάμεων και όχι από δικαστές προερχόμενους από χώρες που δεν είχαν άμεση ή έμμεση εμπλοκή στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, όπως θα μπορούσαν να ήταν για παράδειγμα από τη Σουηδία, ή την Ελβετία. Έτσι, καταλήγουν, αυτή υπήρξε μια παράνομη δίκη αιχμαλώτων  πολέμου.

Με τις οδηγίες αρ. 27 (13 Απριλίου 1941), και αρ. 31 (9 Ιουνίου 1941), ο Χίτλερ διέγραψε την πολιτικής του για τα Βαλκάνια και την Ελλάδα. Με βάση αυτήν την πολιτική η Ελλάδα τριχοτομήθηκε. Ο πρώτος κατοχικός πρωθυπουργός Τσολάκογλου αρνήθηκε να υπογράψει το σχετικό διάταγμα και παραιτήθηκε.

Στην Ελλάδα, αν μη τι άλλο, υπήρχε κυβερνητική αστάθεια: Στις 20 Νοεμβρίου  η κυβέρνηση του Παναγιώτη Κανελλόπουλου, που είχε διαδεχθεί την κυβέρνηση του αρχιεπισκόπου-αντιβασιλέως Δαμασκηνού την 1η Νοεμβρίου, είχε άλλες δύο ημέρες ζωής: παραιτήθηκε στις 22 Νοεμβρίου, και παρέδωσε στην κυβέρνηση του Θεμιστοκλή Σοφούλη, η οποία όφειλε να διενεργήσει εκλογές… Η ελληνική συνεισφορά στην σύνταξη του κατηγορητηρίου δεν ήταν ιδιαιτέρως σημαντική. Στην δίκη, πάντως, προβλήθηκε κινηματογραφικό υλικό που είχε συγκεντρώσει με κίνδυνο της ζωής του ο Άγγελος Παπαναστασίου, αξιωματικός του ελληνικού Ναυτικού, στα χρόνια της Κατοχής. Ως την προβολή αυτού του κινηματογραφικού υλικού η υπεράσπιση είχε αρνηθεί ότι στην Ελλάδα είχε διαπραχτεί οποιοδήποτε από τα 4 παραπάνω εγκλήματα. Εξάλλου, μέχρι σήμερα, η γερμανική δικαιοσύνη κρίνει ότι όλες οι πράξεις στις οποίες προέβησαν να στρατεύματα Κατοχής ήταν πολεμικές πράξεις αμυνόμενου στρατού.

(Αν δεν το έχετε υπόψη σας, αναζητείστε την ταινία του Ελβετού Στέφαν Χάουπτ, Ένα τραγούδι για τον Αργύρη (2006), για τον Αργύρη Σφουντούρη και τις άοκνες προσπάθειές του να αναγκάσει την σημερινή ενοποιημένη πια Γερμανία να αναγνωρίσει τη σφαγή στο Δίστομο, και να καταβάλει τις πρέπουσες πολεμικές αποζημιώσεις. Τον Ιούλιο του 2011 το Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ, θεώρησε ότι η άρνηση του γερμανού υπουργού Δικαιοσύνης να εγκρίνει καταβοή αποζημιώσεων δεν ήταν σε ρήξη με το διεθνές δίκαιο)
ΙΔΕΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΛΛΑ ΠΟΛΛΑ! Educational ideas for teachers!

Ένα blog για εκπαιδευτικούς, εκπαιδευόμενους και όχι μόνο! A blog for teachers!

Αντικλείδι

Θέματα -Πηγές-Σκέψεις-Τεχνικές & εργαλεία για τη διδασκαλία της

XYZ Contagion

Ο κόσμος σε 360 μοίρες. Το μοναδικό '0% Lies & Errors Free' website. Στιγμές και όψεις της ελληνικής (και όχι μόνο) δημόσιας πραγματικότητας από ένα ιστολόγιο που αγαπάει την έρευνα. Επειδή η αλήθεια είναι μεταδοτική.

Αρέσει σε %d bloggers: