Μα, πώς προέκυψε αυτή η Κριμαία; ρώτησε φίλος εχθές

Χάρτης της Κριμαίας και της ΟυκρανίαςΗ Κριμαία είναι η μόνη περιοχή της Ουκρανίας όπου η πλειονότητα των κατοίκων είναι Ρώσοι. Οι κάτοικοί της έδειξαν εχθρικά αισθήματα έναντι των φιλοδυτικών διαδηλώσεων στην πρωτεύουσα της χώρας Κίεβο. Από την εποχή της διάλυσης της Σοβιετικής Ένωσης, η Ρωσία απέκτησε το δικαίωμα να διατηρεί μια ναυτική βάση στην Σεβαστούπολη.

Κατανομή της ουκρανικής και της ρωσικής γλώσσας στην Ουκρανία. Πηγή: απογραφή 2001. (Laris Karklis/Washington Post)Αλλά, πώς κατέληξε η Κριμαία, αν και με ρωσικό πληθυσμό κατά πλειονότητα, να ανήκει στην Ουκρανία;

Πρόκειται για απόφαση του Νικήτα Χρουστσόφ, το 1954, κατά τον εορτασμό των 300 ετών από την ένωση της Ουκρανίας με την Ρωσία. Πολλοί ισχυρίζονται ότι ήταν ένα δώρο που προσέφερε ο Ουκρανός Χρουστσόφ στην γενέτειρά του, αλλά η σχέση του Χρουστσόφ με την Ουκρανία είναι πιο περίπλοκη. Ο ίδιος γεννήθηκε σε ρωσική πόλη, που σήμερα είναι μέρος της Ρωσίας, αναδείχτηκε, όμως, σε ηγετική μορφή μέσα από τις γραμμές του Κομμουνιστικού Κόμματος Ουκρανίας, του οποίου υπήρξε Γενικός Γραμματέας επί Στάλιν. Ίσως, η αρχική αιτία για την μεταφορά της κυριαρχίας στην Κριμαία από την Σοβιτική Σοσιαλιστική Δημοκρατία (ΣΣΔ) της Ρωσίας στην ΣΣΔ της Ουκρανίας, υπήρξε το δημογραφικό κενό, και η ανάγκη εποικισμού της Κριμαίας. Πριν από τον Β΄ Παγκόσμιο πόλεμο (1939-1945), η Κριμαία είχε έναν πληθυσμό 300.000 Τατάρων. Επειδή η κοινότητα των Τατάρων, με ισχυρούς δεσμού γένους στο εσωτερικό της, υποστήριξε κατά πλειοψηφία την γερμανική κατοχή, ο Στάλιν αποφάσισε να τους τιμωρήσει, μεταφέροντας όλους τους Τατάρους σε άλλη περιοχή της Ρωσίας, μόλις ο Κόκκινος Στρατός απελευθέρωσε την περιοχή από τους Ναζί, το 1944. Την ίδια χρονιά, ο Νικήτα Χρουστσόφ υπέβαλε στην σοβιετική κυβέρνηση ένα σχέδιο εποικισμού της Κριμαίας από Ουκρανούς γεωργούς, που είχαν χάσει μηχανήματα και εγκαταστάσεις κατά την διάρκεια του πολέμου με την Γερμανία. Το σχέδιο δεν έλαβε την απαιτούμενη υποστήριξη από την κυβέρνησης της ΕΣΣΔ. Ο Νικήτα Χρουστσόφ επανέφερε την ιδέα από την πρώτη στιγμή που αντικατέστησε τον νεκρό Στάλιν στην ηγεσία του Κομμουστικού Κόμματος και της ΕΣΣΔ. Το πλαίσιο για την υλοποίηση του σχεδίου του ήταν ο εορτασμός των 300 χρόνων από την ένωση της Ουκρανίας με την Ρωσία.

Η ανακοίνωση της ένωσης της Κριμαίας με την Ουκρανία ανακοινώθηκε λακωνικά από την Πράβντα στις 27 Φεβρουαρίου 1954: «Διάταγμα του Προεδρείου του Ανωτάτου Σοβιέτ της ΕΣΣΔ διά του οποίου μεταφέρεται η επαρχία της Κριμαίας από τη Ρωσική Δημοκρατία στην Ουκρανική Δημοκρατία, καθώς ελήφθη υπόψη ο ενιαίος χαρακτήρας της οικονομίας, η γεωγραφική γειτνίαση και οι στενοί οικονομικοί δεσμοί μεταξύ της επαρχίας της Κριμαίας και της Ουκρανικής Δημοκρατίας,  και εγκρίνεται η κοινή παρουσία του Προεδρείου του Ανωτάτου Σοβιέτ της Ρωσικής Δημοκρατίας και του Προεδρείου του Ανωτάτου Σοβιέτ της Ουκρανικής Δημοκρατίας κατά τη μεταβίβαση της επαρχίας της Κριμαίας από τη Σοβιετική Σοσιαλιστική Δημοκρατία της Ρωσίας στην Σοβιετική ΣοσιαλιστικήΔημοκρατία της Ουκρανίας». Το 1954 κατοικούσαν στην Κριμαία 268.000 Ουκρανοί και 858.000 Ρώσοι, και η περιοχή είχε πολλούς και ζωντανούς πολιτισμικούς δεσμούς με την Ρωσία. Παραταύτα, ο Χρουστσόφ, στο πλαίσιο της αποσταλινοποίησης, επιχείρησε να κολακεύσει του Ουκρανούς που είχαν δεινοπαθήσει κατά την διάρκεια των πενταετών σχεδίων του Στάλιν για την ταχεία κολλεκτιβοποίηση της αγροτικής οικονομίας.

Από το 1954 και εξής, πολλοί Ρώσοι και Ουκρανοί εγκαταστάθηκαν στην Κριμαία, χωρίς προβλήματα, αφού Ουκρανία και Ρωσία ήταν ενταγμένες στην ενιαία ΕΣΣΔ.  Πολλοί Τάταροι έλαβαν σταδιακά, κατά τις δεκαετίες του 1980  και 1990, το δικαίωμα να επιστρέψουν στην Κριμαία.

Το 1992, όταν αποφασίστηκε η διάλυση της ΕΣΣΔ και η ίδρυση της Κοινοπολιτείας Ανεξάρτητων Κρατών, πολλοί περίμεναν ότι ο Ρώσος πρόεδρος Μπορίς Γέλτσιν θα πίεζε για την ένταξη της Κριμαίας στην Ρωσία, αλλά ο Γέλτσιν δεν έθεσε το ζήτημα σε προτεραιότητα κατά τις διαπραγματεύσεις μεταξύ Ουκρανίας και Ρωσίας.

Ο Dwight Eisenhower, ο Nikita Khrushchev σε δείπνο το 1959

Από αριστερά: Νίνα Χρούστσεβα-Κουχρατσούκ, η Μάμι Αϊζενχάουερ, ο Νικήτα Χρουστσόφ, και ο Ντουάιτ Αϊζενχάουερ, σε δείπνο το 1959.

Posted on Δευτέρα, 3 Μαρτίου 2014, in πρωτογενείς, σχόλιο, φωτογραφία, χάρτης, Ιστορία, έγγραφο δημόσιο, δευτερογενείς, μελετητή and tagged , , , , , , , , , , , . Bookmark the permalink. 3 Σχόλια.

  1. Ευχαριστώ, Κατερίνα, χαίρομαι που την βρίσκεις ενδιαφέρουσα 🙂

    Μου αρέσει!

  2. Πολύ καλή κι ενημερωτική η ανάλυσή σου, Δημήτρη!

    Μου αρέσει!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

ΙΔΕΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΛΛΑ ΠΟΛΛΑ! Educational ideas for teachers!

Ένα blog για εκπαιδευτικούς, εκπαιδευόμενους και όχι μόνο! A blog for teachers!

Αντικλείδι

Θέματα -Πηγές-Σκέψεις-Τεχνικές & εργαλεία για τη διδασκαλία της

XYZ Contagion

Ο κόσμος σε 360 μοίρες. Στιγμές και όψεις της ελληνικής (και όχι μόνο) δημόσιας πραγματικότητας από ένα ιστολόγιο που αγαπάει την έρευνα. Επειδή η αλήθεια είναι μεταδοτική.

Αρέσει σε %d bloggers: