Για τα 150χρονα του Γερμανικού Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος

Σήμερα, στην Γερμανία εορτάζεται η επέτειος των 150 χρόνων από την ίδρυση του στην Λειψία (1863) από τον Φερδινάνδο Λασάλ, με το όνομα Allgemeiner Deutscher Arbeiterverein. Για την ακρίβεια πρόκειται για την παλαιότερη συνιστώσα (να, μια λέξη του συρμού στην Ελλάδα του 2013!).

Η πρώτη μείζων αλλαγή έγινε το 1875, όταν ενώθηκε με το Σοσιαλδημοκρατικό Εργατικό Κόμμα (Sozialdemokratischen Arbeiterpartei) των Αύγουστου Μπέμπελ και Γουλιέλμου Λίμπκνεχτ.Το όνομά του παγιώθηκε το 1890, όταν ήρθη ο Αντισοσιαλιστικός Νόμος του 1878.

Πολλές, πυκνές και σημαντικές αλλαγές συνέβησαν στην περίοδο του Α’ Παγκοσμίου πολέμου (1914-198): η γενική εξέλιξη έφερε το κόμμα από αρκετά ριζοσπαστικές και διεθνιστικές θέσεις σε μετριοπαθέστερες και πατριωτικότερες.

Μια οπωσδήποτε σημαντική αλλαγή επήλθε στο κόμμα με αφορμή τις εξελίξεις του Μεσοπολέμου: με αφορμή την επικράτηση των Μπολσεβίκων στην Ρωσία το 1917, πολλά αποχωρήσαντα ή διαγραφέντα μέλη σχημάτισαν αρχικά τους Σπαρτακιστές (Καρλ Λίμπκνεχτ, Ρόζα Λούξεμπουργκ,  κ.ά.), στην συνέχεια το Ανεξάρτητο Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα Γερμανίας (), και τέλος το Κομμουνιστικό Κόμμα Γερμανίας. Από το 1918, το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα αποτέλεσε δύναμη του πολιτικού συστήματος της Δημοκρατίας της Βαϊμάρης, και έλαβε μέρος σε τρία κυβερνητικά σχήματα μεταξύ 1918 και 1930. Απαγορεύτηκε από τον Χίτλερ, όπως και άλλα κόμματα του δημοκρατικού φάσματος (δημοκρατικό ή συνταγματικό τόξο, όπως λέμε στην σημερινή Ελλάδα) ετέθη εκτός νόμου. Η ηγεσία του κατέφυγε στην αρχή στην Πράγα, ύστερα στο Παρίσι, και τέλος στο Λονδίνο. Από εκεί τάχθηκε υπέρ των συμμάχων στον Β’ Παγκόσμιο πόλεμο και κατά της ναζιστικής Γερμανίας του Χίτλερ.

Μετά τον πόλεμο (1945) το κόμμα επανασυστάθηκε στην Ομοσπονδιακή Γερμανία / Δυτική Γερμανία. Τα μέλη του κόμματος στην Λαοκρατική Δημοκρατία της Γερμανίας / Ανατολική Γερμανία, συναποτέλεσαν με τους κομμουνιστές το Σοσιαλιστικό Ενωτικό Κόμμα Γερμανίας.

Η τελευταία μείζων αλλαγή  του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος της [Δυτικής] Γερμανίας, κάποιοι θα έκαναν λόγο για επανίδρυση. Το κόμμα άσκησε την διακυβέρνηση για δύο σχετικά μακρές περιόδους: από το 1969 ως το 1982 και από το 1998 ως το 2005.

— # —

Με αφορμή τα 150 χρόνια του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος Γερμανίας ανέσυρα ένα δείγμα του Αντισοσιαλιστικού Νόμου του 1878, την αγόρευση ενός συντηρητικού βουλευτή και την απάντηση ενός σοσιαλιστή βουλευτή. Και τα τρία κείμενα προσφέρονται για ανίχνευση αναλογιών με πτυχές του προβληματισμού μας γύρω από ζητήματα της σύγχρονης εποχής, ιδίως τον αυταρχισμό, τον πολιτικό έλεγχο ή, όπως θα το έθετε κάποιος σε ορολογία της γενιάς του ’30, την αυταρχική δημοκρατία — αν κάτι τέτοιο δεν αποτελεί σχήμα οξύμωρον.

— # —

Ο Αντισοσιαλιστικός Νόμος του 1878 ήταν ίσως ο πιο σημαντικός κατασταλτικός νόμος από όλους όσους πρότεινε ο Μπίσμαρκ κατά την διάρκεια της θητείας του ως καγκελαρίου της Γερμανίας. Ο Μπίσμαρκ δεν έκρυψε ποτέ την αποστροφή του για τον σοσιαλισμό, και έκανε διάφορες απόπειρες να ανακόψει την αύξηση των δυνάμεων της Σοσιαλδημοκρατίας σ᾿όλη την διάρκεια της δεκαετίας του 1870 – παραδείγματος χάριν με τους περιορισμούς που επέβαλε στην ελευθεροτυπία και με την αναθεώρηση του Ποινικού Κώδικα της Γερμανίας. Αλλά, οι αντίπαλοί του επέτυχαν να αντισταθούν αποτελεσματικά σ᾿όλα τα μέτρα που ελάμβανε εκείνος. Έτσι, ο αριθμός ψήφων υπέρ του υποψηφίων του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος για το Ράιχσταγ εξακολούθησε να αυξάνει. Τον Μάιο και τον Ιούνιο του 1878 έγιναν δύο απόπειρες δολοφονίας του Κάιζερ Γουλιέλμου Α΄, με τον αυτοκράτορα να τραυματίζεται σοβαρά στην δεύτερη απόπειρα. Ο Μπίσμαρκ κατηγόρησε γι᾿αυτές το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα (SPD), μολονότι διέθετε άλλες καλύτερες πληροφορίες. Αιφνιδιαστικά ανακοίνωσε εκλογές για το Ράιχσταγ και σύντομα, το καλοκαίρι του 1878. ανέλαβε σημαντικό ρόλο στην ενορχήστρωση μιας αντισοσιαλιστικής εκστρατείας. Οι νεοεκλεγέντες βουλευτές ήταν πιο συντηρητικοί από την προηγούμενη φορά, και ενέκριναν τον νόμο, αποσπάσματα του οποίου παρουσιάζονται παρακάτω, στις 21 Οκτωβρίου. Έθετε εκτός νόμου όλες τις σοσιαλδημοκρατικές ενώσεις, συγκεντρώσεις και εφημερίδες. Καθώς, όμως, δεν τέθηκε εκτός νόμου η κοινοβουλευτική ομάδα του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος στο Ράιχσταγ, η προκήρυξη εκλογών έδωσε την ευκαιρία στο κόμμα να κρατεί ζωντανή την ενεργό δημόσια παρουσία του. Αυτή ενισχυόταν και από ένα ημιπαράνομο δίκτυο προπαγανδιστών, εντύπων και ομίλων αναψυχής που μυστικά διέδιδαν το σοσιαλιστικό μήνυμα.

Ωστόσο, ανάμεσα στο 1878 και την ακύρωση του νόμου στις 20 Σεπτεμβρίου 1890, περίπου 1.500 άνθρωποι καταδικάστηκαν συνολικά σε 800 χρόνια φυλάκισης. Αναμνήσεις από αυτήν την περίοδο καταστολής και κακουχιών αυτής της «ηρωικής εποχής», και συνέβαλαν στην καλλιέργεια έντονων αισθημάτων αλληλεγγύης και δέσμευσης. Η αντισοσιαλιστική εκστρατεία του Μπίσμαρκ υπήρξε ένας από τους χειρότερους πολιτικούς υπολογισμούς του.

περισσότερα —>

Posted on Τετάρτη, 22 Μαΐου 2013, in πρωτογενείς, σχόλιο, Ιστορία, έγγραφο δημόσιο and tagged , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , . Bookmark the permalink. 1 σχόλιο.

  1. Εξαιρετικά ενδιαφέρουσα η παρουσίαση του θέματος, Δημήτρη! Και φοβάμαι πως πολύ σωστά επισημαίνεις στοιχεία που θα παρέπεμπαν στη σύγχρονη μας πραγματικότητα με τις απαραίτητες «προσαρμογές» 😦

    Μου αρέσει!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

ΙΔΕΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΛΛΑ ΠΟΛΛΑ! Educational ideas for teachers!

Ένα blog για εκπαιδευτικούς, εκπαιδευόμενους και όχι μόνο! A blog for teachers!

Αντικλείδι

Θέματα -Πηγές-Σκέψεις-Τεχνικές & εργαλεία για τη διδασκαλία της

XYZ Contagion

Ο κόσμος σε 360 μοίρες. Στιγμές και όψεις της ελληνικής (και όχι μόνο) δημόσιας πραγματικότητας από ένα ιστολόγιο που αγαπάει την έρευνα. Επειδή η αλήθεια είναι μεταδοτική.

Αρέσει σε %d bloggers: