Συμφωνία του Μονάχου (1938)

ή: διαφυλάσσεται η διεθνής ειρήνη με την καταπάτηση της διεθνούς έννομης τάξης;

From left to right (front): Chamberlain, Dalad...

Από αριστερά προς δεξιά (εμπρός): Chamberlain, Daladier, Hitler, Mussolini, και Ciano φωτογραφίζονται πριν από την υπογραφή της Συμφωνίας του Μονάχου. (Photo credit: Wikipedia)

Αποκορύφωμα της πολιτκής κατευνασμού που ακολουθούσαν οι ηγέτες του Ηνωμένου Βασιλείου και της Γαλλίας έναντι της Γερμανίας κατά την περίοδο 1933-1939, ήταν η Συμφωνία του Μονάχου, της 29ης Σεπτεμβρίου 1938. Μήλον της έριδος που κατασκεύασε εν πολλοίς αν και όχι αποκλειστικά η γερμανική εξωτερική πολτική ήταν οι περιοχές της Τσεχίας όπου οι γερμανικής συνείδησης πολίτες υπερέβαιναν το 50%. Ο Χίτλερ είχε ήδη διακηρύξει ως αιτία πολέμου την «απελευθέρωση» των Σουδητών από τον Φερβρουάριο του 1938 σε λόγο του στο Ράιχσταγ. Η ΕΣΣΔ είχε προσφέρει την βοήθειά της στον πρόεδρο της Τσεχοσλοβακίας Χότζα, υπό τον όρο να επέτρεπαν την διέλευση στα σοβιετικά στρατεύματα η Πολωνία και η Ρουμανία. Παρά τις προσπάθειες της γαλλικής κυβέρνησης του Νταλαντιέ, οι δύο χώρες απέκλεισαν το ενδεχόμενο. Μάλιστα, η Πολωνία εγείρει αιώσεις επί της τσεχοσλοβακικής περιοχής του Τέσεν. Ο Νταλαντιέ υποχώρησε. Σε πολλαπλές συναντήσεις του πρωθυπουργού της Αγγλίας Τσάμπερλαιν με τον Χίτλερ, ο πρώτος σχημάτισε την εντύπωση ότι ο γερμανός καγκελάριος δεν μπλόφαρε. Τσάμπερλαιν και Νταλαντιέ καταφέρνουν να πείσουν τον Τσςεχοσλοβάκο πρόεδρο να δεχτεί εκχώρηση των περιοχών Ι, ΙΙ, ΙΙΙ και IV, όπως αναφέρονται στο κείμενο της Συμφωνίας του Μονάχου, με γερμανικής συνείδησης πληθυσμό άνω του 50%. Στις 22 Σεπτεμβρίου ο Χίτλερ πληροφορεί σε συνάντησή του με τον Τσάμπερλαιν ότι η Γερμανία θα εισβάλει στην Τσεχοσλοβακία. Την ίδια ημέρα παραιτείται ο Πρόσεδρος Χότζα και τον αναπληρώνει ο Μπένες. Η ΕΣΣΔ ανακοινώνει ότι θα υποστηρίξει την Γαλλία, αν εκείνη που συνδέεται με αμυντικό σύμφωνο με την Τσεχοσλοβακία κινηθεί στρατιωτικά κατά της Γερμανίας. Στις 28 Σεπτεμβρίου ο Χίτλερ ανακοινώνει ότι θα αναβάλει για 24 ώρες την επίθεση κατά της Τσεχοσλοβακίας, αν Τσάμπερλαιν και Νταλαντιέ συναντηθούν μαζί του στο Μόναχο με οικοδεσπότη τον Μουσιλίνι, και δεχθούν την απόσπαση εδαφών από την Τεχοσλοβακία. Στην συνάντηση του Μονάχου, ο Τσεχοσλοβάκος πρόεδρος Μπένες έμεινε εκτός διαπραγμάτευσης σε διπλανό δωμάτιο…

Neville Chamberlain

Ο Τσάμπερλαιν ευτυχής για το αποτέλεσμα επέστρεψε με αερα θριαμβευτή στο Λονδίνο, κραδαίνοντας τον κείμενο της Συμφωνίας ως τρόπαιο ειρήνης. «… we achieved peace in our time…», επεσήμανε σε λόγο που εκφώνησε αμέσως μετά την υπογραφή της Συνθήκης του Μονάχου.

Στην ΕΣΣΔ ο Στάλιν βεβαιώθηκε ότι οι Δυτικοί δεν είχαν καμία πρόθεση να συνεργαστούν όπως τους πρότεινε για την αντιμετώπιση της γερμανικής επιθετικότητας, αλλά ότι αυτοί σχεδίαζαν με διπλωματικούς ελιγμούς να στρέψουν προς εκτόνωση την επιθετικότητα αυτή σε βάρος της ανατολικής Ευρώπης αρχικά, και κατόπιν κατά της χώρας του. Εξάλλου το Αντιδιεθνιστικό Σύμφωνο μεταξύ Βερολίνου-Ρώμης και αργότερα Τόκιο, ήταν σε ισχύ προ δύο ετών.

Ο Χίτλερ από την πλευρά του βεβαιώθηκε ότι δεν θα συναντούσε εντέλει ισχυρές εμπράγματες αντιστάσεις στο σχέδιό του για κυριαρχία στην Ευρώπη, και υποτιμούσε απολύτως την δύναμη πυρός του σοβιετικού στρατού, που κατά την γνώμη του δεν ήταν αξιόμαχος επειδή είχε διαβρωθεί και από τον κομμουνισμό — το δε πλήθος του δεν ήταν παράμετρος που υπολόγιζε ιδιαιτέρως, καθώς είχε πλήρη εμπιστοσύνη στο ηθικό, την εκπαίδευση, τον εξοπλισμό του γερμανικού στρατού.

Κατά έναν τρόπο, το Σύμφωνο Ρίμπεντροπ-Μολότοφ που έγινε 11μήνες αργότερα και σηματοδότησε μια απρόσμενη προσέγγιση Γερμανίας και ΕΣΣΔ, προοικονομήθηκε ως τακτικός ελιγμός των δύο μερών, για το κέρδισμα πολύτιμου χρόνου: ο Στάλιν ήλπιζε να προετοιμαστεί για πόλεμο, ο Χίτλερ να αποφύγει τον πόλεμο σε 2 μέτωπα, ανατολικό και δυτικό, όπως είψε γίνει στον Α’ Παγκόσμιο πόλεμο.

Κατά μία έννοια, πάντως, η οδυνηρή μοίρα της ανθρωπότητας για την επόμενη επταετία σφραγίστηκε στο Μόναχο την 29η Σεπτεμβρίου 1938.

Συμφωνία συναφθείσα εν Μονάχω, την 29η Σεπτεμβρίου 1938, μεταξύ της Γερμανίας, του Ηνωμένου Βασιλείου, της Γαλλίας και της Ιταλίας.

Η ΓΕΡΜΑΝΙΑ, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Γαλλία και η Ιταλία, λαμβάνοντας υπόψη την συμφωνία, που ήδη επετεύχθη κατ’αρχήν περί της παραχωρήσεως στην Γερμανία των εδαφών των γερμανικής Σουδητίας, συμφώνησαν στους ακόλουθους όρους και προϋποθέσεις που θα διέπουν την αναφερθείσα παραχώρηση και τα συνακόλουθα μέτρα για προαναφερθείσα συμφωνία, και με αυτήν την συμφωνία αναλαμβάνουν καθεμιά την ευθύνη για τα ακόλουθα βήματα που είναι αναγκαία για την εκπλήρωσή της:

(1) Η εκκένωση θα αρχίσει την 1η Οκτωβρίου.

(2) Το Ηνωμένο Βασίλειο, η Γαλλία και η Ιταλία συμφωνούν ότι η εκκένωση της περιοχής θα έχει ολοκληρωθεί την 10η Οκτωβρίου χωρίς την καταστροφή οποιασδήποτε εγκατάστασης, και ότι η τσεχοσλοβακική κυβέρνηση θα φέρει την ευθύνη για την διεκπεραίωση της εκκένωσης χωρίς βλάβη των προαναφερθέντων εγκαταστάσεων.

(3) Οι προϋποθέσεις που θα διέπουν την εκκένωση θα διατυπωθούν λεπτομερών από μια διεθνή επιτροπή, όπου θα συμμετάσχουν αντιπρόσωποι της Γερμανίας, του Ηνωμένου Βασιλείου, της Γαλλίας, της Ιταλίας και της Τσεχοσλοβακίας.

(4) Η σταδιακή κατάληψη της περιοχής όπου υπερτερούν οι Γερμανοί από τα γερμανικά στρατεύματα θα αρχίσει την 1η Οκτωβρίου. Οι τέσσερις περιοχές που σημειώνονται στον συνημμένο χάρτη θα καταληφθούν από τα γερμανικά στρατεύματα κατά την ακόλουθη σειρά:

Η περιοχή που σημειώνεται με τον αρ. I την 1η και 2α Οκτωβρίου· η περιοχή που σημειώνεται με τον αρ. II την 2α και 3η Οκτωβρίου· η περιοχή που σημειώνεται με τον αρ. III την 3η, 4η και 5η Οκτωβρίου· η περιοχή που σημειώνεται με τον αρ. IV, την 6η και 7η Οκτωβρίου. Η υπόλοιπη περιοχή με προεξέχοντα γερμανικό χαρακτήρα θα παραχωρηθεί από την ανωτέρω διεθνή επιτροπή στην συνέχεια και θα καταληφθεί από τα γερμανικά στρατεύματα ως την 10η Οκτωβρίου.

Sketch map atteched to Munich Agreementa

(5) Η διεθνής επιτροπή που αναφέρεται στην παράγραφο 4, θα προσδιορίσει τις περιοχές όπου θα διεξαχθεί δημοψήφισμα. Αυτές οι περιοχές θα καταληφθούν από διεθνείς δυνάμεις εωσότου ολοκληρωθεί το δημοψήφισμα. Η ίδια επιτροπή θα ορίσει τους όρους υπό τους οποίους θα διεξαχθεί το δημοψήφισμα, λαμβάνοντας ως υπόδειγμα τους όρους του δημοψηφίσματος στην Σάαρ. Η επιτροπή θα ορίσει, επίσης, την ημερομηνία, όχι αργότερα από το τέλος Νοεμβρίου, κατά την οποία θα διεξαχθεί το δημοψήφισμα.

(6) Ο τελικός ορισμός των συνόρων θα γίνει από την διεθνή επιτροπή. Επίσης, η επιτροπή θα αναλάβει να εισηγηθεί στις τέσσερις Δυνάμεις, την Γερμανία, το Ηνωμένο Βασίλειο, την Γαλλία και την Ιταλία, σε συγκεκριμένες κατ’εξαίρεση περιπτώσεις, ήσσονες αλλαγές στον αυστηρώς εθνογραφικό προσδιορισμό των ζωνών που θα μεταβιβαστούν χωρίς δημοψήφισμα.

(7) Θα υπάρχει δικαίωμα επιλογής για την έξοδο ή για την είσοδο στις υπό μεταβίβαση περιοχές, το οποίο πρέπει να ασκηθεί εντός εξαμήνου από την ημερομηνία υπογραφής της συνθήκης. Μια γερμανο-τσεχοσλοβακική επιτροπή θα ορίσει τις λεπτομέρειες της επιλογής, θα εξετάσει τρόπους διευκόλυνσης της μεταφοράς του πληθυσμού και θα ρυθμίσει ζητήματα αρχής που θα ανακύψουν από την αναφερθείσα μεταβίβαση.

(8) Εντός περιόδου τεσσάρων εβδομάδων η τσεχοσλοβακική κυβέρνηση θα απαλλάξει όσους Σουδήτες Γερμανούς υπηρετούν στις στρατιωτικές και αστυνομικές δυνάμεις της και επιθυμούν την απαλλαγή, και κατά την ίδια περίοδο η τσεχοσλοβακική κυβέρνηση θα απελευθερώσει τους Σουδήτες Γερμανούς πολιτικούς κρατούμενους που εκτίουν ποινή φυλάκισης.

Μόναχο, 29 Σεπτεμβρίου 1938.

Adolf Hitler,

Neville Chamberlain,

Edouard Daladier,

Benito Mussolini.

Διαμελισμός της Τσεχοσλοβακίας μετά την Συμφωνία του Μονάχου

Διαμελισμός της Τσεχοσλοβακίας μετά την Συμφωνία του Μονάχου

  1. Χμμ, με προβληματίζει ο υπότιτλός σου. δεν ίσχυε το περίφημο lex lata vs. lex ferenda;

    Μου αρέσει!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

ΙΔΕΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΛΛΑ ΠΟΛΛΑ! Educational ideas for teachers!

Ένα blog για εκπαιδευτικούς, εκπαιδευόμενους και όχι μόνο! A blog for teachers!

Αντικλείδι

Θέματα -Πηγές-Σκέψεις-Τεχνικές & εργαλεία για τη διδασκαλία της

XYZ Contagion

Ο κόσμος σε 360 μοίρες. Στιγμές και όψεις της ελληνικής (και όχι μόνο) δημόσιας πραγματικότητας από ένα ιστολόγιο που αγαπάει την έρευνα. Επειδή η αλήθεια είναι μεταδοτική.

Αρέσει σε %d bloggers: