Παραμονές απελευθέρωσης (29/9/1944)

Τους πρώτους μήνεpicture0116ς του φθινοπώρου του 1944, προφανής επικείμενη ήττα της Γερμανίας και το τρελός της γερμανικής Κατοχής στην Αθήνα δεν  ογινόταν αντιληπτή από όλους με τον ίδιο τρόπο. Ο Θεοτοκάς, όπως εξάλλου ας θυμίσω και Σεφέρης που βρισκόταν στην Ιταλία με την εξόριστη κυβέρνηση και συνέθετε λίγες ημέρες αργότερα την πρώτη μορφή του Τελευταίου Σταθμού, απηχεί με ευαίσθητη διορατικότητα όχι την χαρά του τερματιςμού της ξένης Κατοχής, αλλά την ανησυχία των αστών για την επαύριο της απελευθέρωσης.

Είναι πολύ πνιγηρό αυτό το τέλος πολέμου, όχι μόνον για τον τρόμο που μας ζώνει και για τους πιθανούς κινδύνους του ξεσκαλώματος της κατοχής από την Αθήνα, μα ίσως κατά πρώτο λόγο γιατί νιώθει κανείς (το πλήθος το νιώθει υποσυνείδητα και μερικοί πιο ανοιχτομάτηδες το συνειδητοποιούν ξεκάθαρα) πως το τέλος δεν θα είναι τέλος, πως τίποτε δεν πρόκειται να τελειώσει, ούτε η οικονομική αστάθεια, ούτε η πολιτική και κοινωνική σύγχυση, ούτε τα απάνθρωπα καθεστώτα, ούτε ο κίνδυνος νέου πολέμου. Ειδικά εδώ, στην δική μας γωνιά της γης. Έχουνε μαζευτεί στον βαλκανικό ορίζοντα τόσα πολλά σύννεφα που δεν θυμούμαι ποτέ η ατμόσφαιρα να ήτανε τόσο βαριά, τόσο γεμάτη δυνατότητες μελλοντικών συγκρούσεων. Η Ιταλική φασιστική απειλή που νιώσαμε απάνω μας τα τελευταία χρόνια φαίνεται σήμερα δευτερότερος κίνδυνος συγκριτικά με την απειλή που προαισθάνομαι. Κι η Ευρώπη την νιώθει κάνεις τόσο βαριά άρρωστη, τόσο ξεσκισμένη και συφοριασμένη κι ανίκανη να ισορροπήσει ποιος ξέρει για πόσον ακόμα καιρό!

Δεν μπορώ να αποβλέψω με χαρά και πίστη σ’αυτή την ειρήνη που έρχεται. Είναι βέβαια πιθανόν το μέγεθος της καταστροφής που συντελέστηκε ν’αναγκάσει τις δυο μεγάλες παρατάξεις, την αγγλοσαξωνική και την σλαβική να δεχτούν για ένα διάστημα ένα είδος ανοικοδόμησης και αναδιοργάνωσης. Ίσως μας εξασφαλίσουν έτσι καμιά δεκαετία σχετικής ησυχίας, αν και οι πόλεμοι του ισπανικούς τύπου θα είναι πάντα ενδεχόμενοι. Μα θα νιώθει κάνεις το κακό πάλι να ζυγώνει.

Έχουμε βγει από τον δρόμο και έχουμε χάσει τον δρόμο.

Γιώργος Θεοτοκάς: Τετράδια Ημερολογίου. Εστία. Αθήνα 1987, σ. 484.

ΙΔΕΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΛΛΑ ΠΟΛΛΑ! Educational ideas for teachers!

Ένα blog για εκπαιδευτικούς, εκπαιδευόμενους και όχι μόνο! A blog for teachers!

Αντικλείδι

Θέματα -Πηγές-Σκέψεις-Τεχνικές & εργαλεία για τη διδασκαλία της

XYZ Contagion

Ο κόσμος σε 360 μοίρες. Στιγμές και όψεις της ελληνικής (και όχι μόνο) δημόσιας πραγματικότητας από ένα ιστολόγιο που αγαπάει την έρευνα. Επειδή η αλήθεια είναι μεταδοτική.